Kapat
Binbaşı Reşatbey Mah. Akçay Cd. No:9/6 Gaziemir, İzmir
0 (232) 445 91 93 info@juiceplanet.com.tr
DIYABETTE BESLENME

Diyabet insulin sekresyonu ve insulinin aktivitesinde ya da her ikisinde birden olusan defektler sonucunda kan sekerinin yukselmesi ve karbonhidrat, protein, yag metabolizmasindaki anormalliklerle karakterize olan bir hastaliktir. Diyabette beslenme tedavisinin amaclari bireyin kan sekeri duzeyini saglikli bir insaninkine yakin duzeyde tutabilmek yani glisemik kontrolu saglamak, akut komplikasyonlari( diyabetik ketoasidoz, hiperglisemi,hipoglisemi)ortadan kaldirmak ve olusabilecek kronik komplikasyonlarin(KVH) risklerini azaltmak boylece bireyin yasam kalitesini yukseltmek. Tip1 diyabet tedavisinde hizli etkili insulin kullanan bireylerde karbonhidrat sayimi yapilir ana öğun ve ara ogunlerdeki karbonhidrat miktarina gore insulin yapilir, karisim insulin kullananlarda karbonhidrat tuketiminin ve miktarinin ogunlerde bire bir olmasina dikkat edilmeli. Planlanmis egzersizlerde insulin dozu ayarlanir.Birey planlanmamis bir egzersiz yapacaksa bir ara ogunundeki karbonhidrat miktarinin yaklasik iki kati kadar karbonhidrat tuketip oyle egzersiz yapmasi gerekmektedir. Egzersiz esnasinda olcum yapip kan sekerini kontrol etmesi konusunda hasta bilgilendirilmeli. Tip2 diyabetlilerde fiziksel aktivite mutlaka onerilmeli.Kas dokularinin kandaki glikozu alimi artar, down-regulation olma riski azalir, insulin direncini onlemede yardimcidir. Karbonhidratlar temel enerji kaynagi iyi bir saglik icin alinmasi sart. Basit karbonhidratlar yerine kompleks karbonhidratlar tercih edilmeli. Basit karbonhidratlar reaktif hipoglisemiye neden olur. Gunluk en az 75-130 gr araliginda karbonhidrat verilmeli. Glisemik indeksi ve glisemik yuku dusuk besinler tercih edilmeli. Glisemik yuku baz alirsak daha genis yelpezali bi beslenme programi elde edebiliriz. Tam tahilli besinler tercih edilmeli.Karbonhidrat miktarina paralel olarak posa miktari da artirilmali. Posali besinler kan sekerini daha duzenli kullanmamizi saglar. Cozunmez posa gikoz emilimini yavaslatir, azaltabilir ve kalin bagirsaktaki basinci dusurerek diskilamayi kolaylastirir. Cozunur posa glikoz ve kolesterol emilimini yavaslatir mide bosalim hizini geciktirir boylece kan sekerini daha iyi kullanmayi saglar.Yapilan arastirmalarda posali tuketimin insulin ve oral antidiyabetik kullanimini azalttigi tespit edilmis. Plazma lipit konsantrasyonunu dusurdugu de bulunmus.LDL ve Trigliseriti dusurmeyi saglar. Gunluk 20-30gr kadar posa alinmali. Doymus yaglar total kalorinin %7 sinin altinda olmali. Total kolesterol alimi gunluk 200 mg altinda olmali.Trans yag asitlerinin azaltilmasi LDLyi dusurur HDLyi artirir bu nedenle paketlenmis urunlerden uzak durulmalidir.Haftada en az iki kez balik tuketimi (firin veya izgara)onerilir. Toplam kalorinin %25-%30 u yaglardan gelmelidir.Bobreklerde bir sikinti yoksa gunluk kg basina 0.8-1 gr kadar protein verilmeli. Protein aliminin kan sekeri duzeyine bi etkisi yoktur fakat insulin yanitini artirir. Akut hipoglisemide ve gece hipoglisemilerinde protein kullanilmamali. Toplam kalorinin %15-20 kadarini olusturmali. Nefropatik bir bireyse bu oran azaltilir. Yogun proteinli haftalik ve gunluk diyetlerin insulin direncini kirmada da olumlu etkileri bulunmus. Uzun vadede bobrek fonksiyonlarini bozabilir karacigere yuk binebilir bu sebepten uzun sureli protein agirlikli diyet yapmak tartismali bi konudur. Eger bir eksiklik yoksa ek mineral vitamin takviyesi yapilmasi gerekmez. Yeterli sebze meyve ile saglanabiliyorsa supplement alimi onerilmez. Biyoyararlilik oral alimla daha yuksektir. Vitamin E,C ve karoten gibi antioksidanlarin rutin takviyesi onerilmiyor beslenmeyle alinmasi daha sagliklidir. Diyabetli bireylerde krom takviyesi de onerilmemekte. Mannitol, ksilitol gibi seker alkoller ve besin degeri olmayan tatlandiricilar FDA tarafindan belirtilen gunluk alim sinirlari icinde oldugu surece kullanilabilir ama tercihen dogal tatlara alismasi hastaya onerilmelidir. Glisemik kontrolu saglayamayan obez bireylerde ,dislipidemisi, nefropatisi olan diyabetlilerde sik sik hipoglisemi yasayan gebe ve emzikli diyabetlilerde kesinlikle alkol kullanimi onermiyoruz. Glikoza metabolize olmadigi icin glikoneogenezi inhibe ediyor bu da hipoglisemiye neden olabilir. Diyabetli birey alkol tuketirken yaninda mutlaka karbonhidrat icerigi olan urunler de olmali. Tercihen sarap onerilir. Totalde sut ve sut urunleri, tam tahilli gruplar,kurubaklagiller, yagsiz etler, balik, dusuk GI sebze ve meyveler, tekli ve coklu doymamis yaglar iceren saglikli bi beslenme programi olusturmak uygundur. Hastaya mutlaka beslenme egitimi verilmelidir. Diyabet tabi ki büyük ölçüde genlerimizle beraber günümüze taşıdığımız hastalıklardan birisidir. Ancak sağlıklı yaşam ve sağlıklı beslenme alışkanlıkları ile ortaya çıkmasını geciktirebiliriz veya control altında tutabiliriz. Hepinize sağlıklı günler dilerim. DİYETİSYEN BUKET ADANÇ

Yorum Ekle